FRANSIZ KOMÜNİST PARTİSİ – OY ORANLARI ÜZERİNE

                                                                                                                 GİRİŞ

Fransız komünist partisi, Fransız solunun 1880’lerde ortaya çıkması ve süreç içinde yaşadığı bölünmeler sonucu 1920’lerde kurulmuş bir partidir. Fransız Komünist partisi günümüze kadar siyasi faliyetlerine devam eden köklü partilerinden bir tanesidir. F.K.P’nin tarihsel sürecine baktığımızda özellikle II. Dünya savaşından sonra yükselmeye başladığını görmekteyiz. Yükselişine neden olan etkenlere baktığımızda gözümüze çarpan iki önemli gelişme vardır. Bunlardan biri II. Dünya savaşında Fransa’da yaşanan ekonomik bunalım ve Fransız toplumlarında yaşanan değişimlerdir.

F.K.P, !958 yılında de Gaulle’ün başa geçmesi ve ardından kurulan V. Cumhuriyet ile birlikte düşüş belirtileri göstermeye başlamıştır. V. Cumhuriyetin getirdiği değişiklikler ve ardından 68 hareketleri düşüşünü hızlandıran etkenlerdir. Burada dikkat edilmesi gereken F.K.P ortaya çıkan yeni gelişmelere ayak uyduramadığıdır. Fransız komünist partisinin özellikle 68 hareketini iyi okuyamaması ve harekete karşı mesafeli davranması toplumda tartışılmasına ve sahip ününün kaybolmasına neden olmuştur.

70’ler F.K.P düşüş sürecine girdin bir dönemdir. 1972 yılında F.K.P ile Sosyalist partisi ortak program hazırladırlar. Çalışmamda, üzerinde durduğum düşüşün asıl nedeni olarak, ortak programa geçtikten sonra F.K.P’nin politikalarında ani değişikliğe gitmesi ve bunu tabanda kabul görmemesi olarak görüyorum.

Günümüze baktığımda Fransız Komünist partisi, Fransız solunda Sosyalist partinin gerisinde kalmıştır. Son cumhurbaşkanlığı seçiminde ilk turda kendi adayını desteklemesine rağmen başarılı olamayınca, ikinci turda sosyalist parti adayı Hollande’yi destekleme kararı vermiştir.

  1. BÖLÜM

A_ ) Fransız komünist partisinin kuruluş dönemi

Fransız komünist partisinin kuruluşuna dek geçen sürede, Fransa solunun birçok bölünme yaşadığını ve aynı şekilde içinden farklı hiziplerin ortaya çıktığını görebiliyoruz. Fransız komünist partisinin kuruluşundan önce Fransa’da kurulan ilk sosyalist parti 1880 yılında kurulan işçi partisidir. Partinin ilk lideri Paul Lafargue’dir. Fakat; parti iç bölünmeler yaşadıktan sonra 1895’te beş farklı partiye bölündü. 1900 yılında, sosyalistler birleşik bir parti kurmak için fakat bunda başarılı olamadılar. Bunun sonucunda, Fransız devrimci sosyalist parti ile Fransız sosyalist partisi iki grup ortaya çıktı. Fakat; bu süreçte fazla bir ilerleme gösteremeyen Fransız devrimci sosyalist partisi Jean Jaures liderliği altında Fransız sosyalist partisiyle 1905 yılında birleşti.

Kurulan yeni Fransız sosyalist partisi yüzyılın başında önemli bir başarı kaydetti. Fakat; uluslar arası alanda aman militarizmin yükselmesi Avrupa’yı tedirgin ettiği gibi fransayı da etkilemiştir. Sosyalist parti içinde alman militarizme verilecek doğru cevabın ne şekilde olacağı konusunda görüş ayrılığı çıktı. Taraflardan biri üçlü itilafı savunurken, Jean jaures ise uluslar arası tahkim yolunu savunuyordu. 31 temmuz 1914 yılında, Almanya’ya karşı savaş açılmasını destekleyen bir Fransız milliyetçi genç tarafından öldürüldü. Birinci dünya savaşından sonra, Rus devriminin etkisiyle tekrar bir bölünme daha yaşandı ve marxistler Fransız komünist partisini kurmak için ayrıldılar.

Fransız komünisti, Fransa’nın en eski işleyen partilerinden birisidir.  Fransız komünist partisi, uluslararası Fransız işçi bölümünün Moskova’nın hükmettiği uluslar arası komünizm ( üçüncü uluslar arası  ) ve onun 21 şartını kabul ettiğinde, 1920 yılında Fransız sosyalist patinin çoğunluk olduğu dönede kuruldu. Kısa zamanda Fransız komünist partisi, Sovyet tipi politikalar ve sosyoekonomik gelişmeleri ve Moskova’nın dış politikasını destekleyen sadık bir parti haline geldi.[1]

Parti tarihi boyuca, birkaç durumdan dolayı Fransız komünist partisi radikallikten daha uzlaşmacı bir platforma doğru kaydı. Fransız komünist partisi Moskova’dan büyük oranda etkilenmiştir.  Bu etkinin ne kadar derin olduğunu, soğuk savaşın gelişmeye başladığı 1940’lı yılların sonlarında bile, Moskova’nın safında yer almaktan kaçınmamıştır. Fransız komünist partisi, Moskova’nın Fransa’da devrim çağrısını desteklemiştir. Fakat;  bu devrim çağırısı Fransa gettolarıyla sınırlı kalmıştır. ‘’Sovyetler Birliği her zaman kendi modelinin ve üstünlüğünü ve Doğu Avrupa komünist devletlerin ’tek işleyen gelecek’ olduğu hatırlata. Fakat bu fikirler ve Fransız iç politikasında izole edilmiş Fransız komünist partisinin 1940 ve 1980 yılları arasında Fransa’yı etkilemesini önleyememiştir.’’[2]

  1. Bölüm

A_) II. Dünya savaşında Fransız komünist partisi

İnsanoğlu yirminci yüzyılın ilk yarısında iki büyük savaş yaşamıştır. Yaşanan ilk savaşın ad daha sonra ‘’Dünya savaşı”  adını almışsa da yaşanan ilk savaş tam bir Avrupa savaşıdır. İkincisi ise globalleşme süreci içinde, dünyanın her bir yanına yayılmıştır.’’[3] Dünyayı kasıp kavuran kanlı bu savaşın sonunda hem Avrupa hem de dünya yeni bir yapılanmaya sürecine geçti. Fransız komünist partisinin 1945 yılından günümüze olan gelişimini anlamak için II. Dünya savaşı sırasında partinin verdiği mücadeleye ve ikinci dünya savaşından sonraki uluslar arası gelişmelere bakmak gerekmektedir.

I .  Fransız Komünist patisinin yükselişini etkileyen nedenler

  1. Ekonomik etkenler

Fransa savaşın galiplerinden olmasına rağmen bu savaşın Fransa’ya ağır olumsuz etkileri oldu. Yıkımın en ağır hissedildiği yer Fransız ekonomisi idi. 1945 yılında sıfıra yakın bir Fransız dış ticaret hacmi sıfır yakın. Milli gelir 1939 yılınkinin ancak yarısı düzeyinde döviz stokları tükenmişti.[4] Savaş sonrası Fransa’da oluşan olumsuz siyasi ve ekonomik ortam sol partilerin daha etkin bir şekilde ortaya çıkmasına neden olmuştur. Fransız komünist patisi savaş sonrası ortaya çıkan bu kotu koşullar içerisinde dikkat çekici bir çıkış yapmıştır. Yukarıda Fransız komünist partisini iç politikada izole edildiğini belirtmiştim. ‘’Komünist partinin Fransız politikası içindeki getto pozisyonu, hükümetin dışında tutuyordu. Fakat; uygulanmaya çalışılan izolasyon politikası partinin politika içeriklerine ve hatta ulusal politikaya etki etmesini engelleyemedi. Çünkü; savaş sonrası komünist parti önemli sayıda kitleleri etkileyebiliyordu. Etkilenen kitlelerin en başında Fransa’daki işçi sendikalarıydı ve yaşanan derin ekonomik sıkıntılardan dolayı en büyük desteği bu kesimden aldı.

Bu dönemde Fransız komünist partisi en geniş aday ve seçmen sayısına sahip bir partiydi. Sahip olduğu genel oyların çeyreği ve Parlamentodaki sandalye sayısıyla 1958’e kadar, Fransa’da pro-demokratik partilerin hesaba katmaları gereken bir güç haline geldi. Fransız komünist partisi dördüncü cumhuriyet boyunca en etkili güç haline ulaştı. Fransız komünist partisinin destek aldığı kesimlere baktığımızda, parti başvuruları ana endüstriyel merkezlerdeki işçi sınıfında, özelikle de kuzey kesimde saplandı[5]. Ekonomik bunalım, temel sorun olduğu için, Fransız komünist partisine önemli bir destek de küçük çiftçilerden geldi. Dördüncü cumhuriyet sırasında, Fransız komünist partisi 1946 yılında en büyük desteğini, oyların %28.2 sini alarak ulusal meclise girdi.

Fransız komünist partisinin, oy oranlarında yükselişine nenden olan faktörlerden birkaçı da, partinin hiyerarşik bir düzene sahip olması ve L’Hummanite gazetesine sahip olmasıdır. Öncelikle, parti üyeleri ve aktivistleri disiplinli beli bir yapıda organize edildi, işyerlerinde ve aynı şekilde umumi siyasi tartışmaları yürüttüler. Bu sayede halk arasında bir bilinçlenme süreci başlatıldı.  Ayrıca parti kendi etkisini toplum içinde yaymak amacıyla öğrencilere, kadınlara, çiftçilere destek amaçlı organizasyonlar ve aileler için gezi turları düzenliyordu. Diğer yandan Parti, L’Hummanite adlı bir gazeteye sahipti ve bu gazete üzerinden parti mesajları veriliyordu.

   

  1. Toplumsal değişimin oy oranlarına etkiler

İkinci dünya savaşı sona erdikten sonra Fransa’nın en büyük sorunun ekonomisin olduğunun yukarıda belirtmiştim. Ekonomide yaşanan bunalım ve Fransa’da yaşanan savaş sonrası belirsizlik Fransız toplumunu etkiledi.  Yaşanan bulanımdan ve savaş sonrası belirsizlikten en çok etkilenen tabi ki de işçiler ve çiftçiler olmuştur. Fransız komünist partisinin bu desteği almasının temek nedeni ekonomik bunalımlar halkın ilgisini, kalkınmaya, devlet eliyle istihdam sağlayacağı söyleminde bulunan ve baskın kapitalist toplumun dışında kalan ve kendilerini umutsuz hissedenlere karşıt bir toplum ve alternatif bir yol sağlıyordu.[6]  Bunun en önemli göstergesi olarak Fransız  komünist partisinin ikinci dünya savaşının hemen başında  yükselişe geçmesini kabul edebiliriz. Yukarıda da belirttiğim gibi bu dönemde Fransız komünist pastisinin destek aldığı kesimler endüstri bölgelerinde bulunan işçi sınıfına mensup kişiler ve küçük çiftçilerdir.

Fransa’nın mücadelesinde, komünistler önemli bir yere sahiptir.’’ Pierre Villon tarafından yayınlanan, yeraltı komünist gazetesi L’hummanite, fransanın bağımsızlığı için ulusal bir çağrı yaptı. Mayıs 1942’de Komünist tabanlı uslusal cephe adında bir direniş grubu oluşturdu.’’[7] Komünistlerin II. Dünya savaşında verdiği mücadele ve bu mücadelede halk ile birlikte yapması halkla daha iç içe olmasını sağladı. II. Dünya savaşı sırasında ve savaşın ardından, Fransa haklında var olan vatanseverlik duygusu ve komünistlerin savaş sırasındaki mücadelesi Fransız komünist partisinin Fransa siyaset sahnesine önemli bir güç olarak ortaya çıkmasına neden olmuştur.’’ Fransız komünist partisi, savaşın sonuna doğru, kontrolü altında bulundurduğu Fransa’nın büyük bir bölümü ve direniş örgütleri yoluyla en etkili bir güç haline ulaştı. Almanların, Fransa’dan çekilirken bazı Fransız komünist partililer devrim başlatmayı istediler. Fakat; lider kadro Stalin’in talimatlarına uydu ve devrime karşı çıktılar ve müttefik güçler işbirliğini ve yeni bir popüler yönetim savunmayı benimsediler.’’[8] Bu da Fransız komünist partisinin her ne kadar toplumların savaş sonrası değişmesi sonucu önemli bir destek alsa da halen Moskova’nın etkisi altında olduğunu görebiliyoruz.

Fransız komünist partisinin, süreç içinde Moskova endeksli politikalar seyretmesi, özelliklede ileride göreceğimiz 68 hareketlerinde yeterli desteği verememesi ve soğuk savaşı sırasında yeni dünya düzeninde komünist partilere uygulana baskıya maruz kaması gittikçe gücünü ve etkisini kaybetmesine neden olmuştur. Bundan sonraki bölümlerde Fransız komünist partisinin, De Gaulle dönemiyle başlayan düşüş sürecini yukarıda belirttiğim etkenler çerçevesinde değerlendireceğim.

III.                Bölüm 

A_ Fransa’da De Gaulle Dönemi

Cezayir’de savaşan Fransız subayların, hükümetin izlediği politikalarının Cezayir’in kaybedilmesine neden olacağını öne sürerek Mayıs 1958 ayaklanmalar başlatıldı. Yaşanan ayaklanmalar sonucunda, direnme gücü kalmayan Pfilim hükümeti, 28 Mayıs’ta görevden çekildi. Bunu üzerine, cumhur başkanı Rene Coty, 29 mayıs 1958 günüde de Gaulle’ü greve çağırdı.[9] Ardından 1 Haziran’da, Millet meclisinden aldığı 224’e karşı 329 güven oyuyla de Gaulle hükümetini hemen kurdu. De Gaulle’ün başa geçmesinden sonra Fransa’da başta anayasa olmak üzere önemli değişiklikler yaptı. Bu değişiklikler öncelikler IV. Cumhuriyeti ortadan kaldırmış ve yerine V. Cumhuriyeti getirmiştir.

Yaşanan bu gelişmeler Fransız komünist partisinin ciddi bir şekilde olumsuz etkilenmesine neden oldu. Hem iç politikada hem de dış politikada yaşanan gelişmeler sonucunda oy oranlarında aşamalı bir düşüş yaşamaya başlamıştır.

I . Beşinci cumhuriyet ve bu dönemde yapılan değişikliklerin F.K.P’ne etkileri
Charles de Gaulle’ün 1958 yılındaki çıkışı ve sonrasında kurulan beşinci cumhuriyet Fransız komünist partisi için bir sonun başlangıcı olmuştur.[10] 4 Ekim 1958 anayasasının başlattığı V. Cumhuriyet, Fransız cumhuriyet geleneğine tamamen aykırıydı. Anayasanın yazılış biçiminde artık üstün olan Meclis değil, geniş ölçüde devlet başkanının elinde toplanmış olan yürütme gücü ortaya konmaktadır.[11] Fransız siyasi geleneğine tepki gösteren kesimlerden olmuştur. Burada Fransız komünist partisi öne çıkmaktadır. ‘’ Fransız komünist partisi Charles de Gaulle’ün tekrardan güce kavuşmasını ve beşinci cumhuriyet anayasasının kabul edilmesine karşı çıkmada tek başına kalmıştır.’’[12]

Yukarıda da belirttiğim gibi Beşinci cumhuriyet anayasasında en önemli değişikliklerinden biri cumhurbaşkanlığı seçiminde yapılmıştır.  ‘’ Beşinci cumhuriyet Fransız komünist partisinin çıkarlarına ter düşen iki değişiklik meydana getirmiştir’’[13] İlk olarak Beşinci cumhuriyet Cumhurbaşkanlığı seçiminde değişiklik getirmiştir. Yeni düzenlemeye göre cumhurbaşkanı halk tarafından seçilecekti. Seçimler sırasında ciddi adaylar sunamayan partiler Fransa siyasetinden ikinci sınıfa gerilediler. ‘’ Fransız komünist partisi, cumhurbaşkanlığı seçimlerinde pek az şansının olduğunun farkına erken zamanda vardı. Seçmenler komünist adaylara oy vermek isteseler ve komünist bakanları kabul etseler de, fakat komünist sempatizanlar bile nadir bir şekilde  komünist cumhurbaşkanına oy veriyordu.’’[14] Bunun en önemli nedeni komünist partinin ciddi bir aday ortaya çıkaramamasıdır. Bundan sonra Fransız komünist partisi cumhurbaşkanlığı seçimlerine girmekten çekinmiş,  1965 yılı ile 1995 yılı arasında yapılan altı cumhurbaşkanlığı seçiminde iki kez aday göstermemiş ve sosyalist parti adayına destek vermiştir.  Bu altı seçimin arasında, 1969 yılında yapılan seçimde Fransız komünist partisi adayı Jacques Doclus, Sosyalist parti adayı Gaston Deffere %5.1 oy oranı karşısında %21.5 o oranına ulaşarak üstünlük yakalamıştır. Fakat bundan sonra Fransız Komünist partisi bu üstünlü yakalayamadı.

İkinci kurumsal değişim ise  iki turlu parlamento seçim sisteminin getirilmesi. Bu sistem ikinci tur için çoğunluğu kazanmak gerekiyordu. Fakat; iki turlu seçimlerde gerekli başarıyı sağlayamayan Fransız Komünist partisi ikinci turda sosyalist partiyi desteklemek zorunda kalmıştır. Fransız Komünist partisi bundan sonra, Sosyalist parti adaylarına destek vermiştir. Bu destekle birlikte Fransız komünist partisi sol cephede ikinci planda konumlanmak zorunda kalmıştı.

B_ 68 Hareketleri ve Fransız Komünist partisinin sergilediği tutum

68 Genel bakımından bir öğrenci ve işçi hareketidir. Hareket var olan sisteme ve tüketim toplumuna karşı bir harekettir.68 olayları plansız projesiz gelişen bir hareket olma niteliğini taşımaktadır. Hareketlerde özgürlüklere sürekli atıf yapılmıştır. BU hareketin en önemli özelliği feministler gibi farklı grupların ortaya çıkmasıdır.68 hareketinde kullanılan en popüler söylemlerden biri de ‘’savaşma seviş’’ söylemidir.Yarıca bu hareket öğrenci hareketi olmasıyla birlikte bir işçi hareketidir de. 68 hareketi hem batı Avrupa’da hem de doğu Avrupa’da etki yaratmıştır. 68 hareketinin hem batı hem de doğu Avrupa’da yarattığı etki Fransız komünist partisini etkilemiştir.

68 hareketi Fransa’da öğrenci hareketi olarak sınırlı kalmamış, öğrencilerin yaşlarında olan genç işçiler de hareketlenmeye başladılar. Genç işçiler, grev bile yapamayan öğrenciler bile hükümeti bu kadar etkileyebiliyorsa biz de etkileyebiliriz söylemiyle yola çıktılar. 14 mayısta işçiler grevlere başladılar. Başlanan bu grevler gittikçe yayılmaya başladı. Genç işçilerin verdiği bu mücadeleye öğrencilerde destek verdi ve öğrenci işçi dayanışması ortaya çıktı.  Bu aşamada Fransız Komünist partisi Fransa’da gerçekleşen işçi grevlerine temkinli yaklaşmıştır. Çünkü;  Gerçekleşen hareket Fransız komünist partisi’nin kotrolü düşünde gerçekleşiyordu. Fransız Komünist partisi kendine bağlı olan Bir sendika olan CGT ile işçi hareketlenmelerinde etkili olmaya çalıştı. Hatta grevlerin daha da yayılması için çağrı yaptı. Fakat; olaylar F.K.P’nin kontrolu dışında gerçekleşiyordu ki, sendikanın çağrısı duyulmadan zaten grev hareketi büyük bir boyuta ulaştı. Fransız komünist partisinin  olaylara mesafeli yaklaşımı F.K.P’nin fabrikalarda yapılan toplantılarda tartışılmasına neden oldu. Bu olaylar Fransız komünist partisinin ün kaybetmesine neden olmuştur.

Diğer yandan 68 hareketinin etkisi doğu blok’u ülkelerinde de görülmeye başlamıştır. Doğu bloku ülkelerinde bu etki özgürleşme isteği yünde olmuştur. Bunun somut olarak gerçekleştiği ülke Çekoslovakya’dır.  Bu dönemde yönetimde Dubçek bulunmaktadır. ‘’Yönetime gelen Dubçek ve ekibi insan hak ve özgürlüklerini ön plana çıkaran Çekoslovakya’nın sosyalizme giden yolu’ adını verdikleri bir hareket programı belirlendi. Hareket programı sosyalizmin demokrasi ilkeleri ile birleştirilmesini ve yeni bir siyasal sistemin oluşturulması amacını taşıyordu.’’[15] Fakat bu değişim S.S.C.B tarafından hoş karşılanmadı ve Varşova paktına bağlı devletlerden oluşan ordular Çekoslovakya’ya girdiler. Bu müdahale sonucu Avrupa komünizminde değişikliklere ve müdahalein farklı yorumlanmasına neden oldu. Bu değişimin Fransız komünist partisine olan etkisini bir sonraki  başlıkta inceleyeceğim

     IV .  Bölüm

A_)   1972 – 1980 yılları arası F.K.P ve Sosyalist partisi ortak programı ve Avrupa komünizmi

‘’1958 yılından sonraki 25 yıl boyunca Fransız komünist partisi seçmenlerini, üyelerini, aktivistlerini, moralini ve Fransız siyasetindeki etkisini, sanayi toplumlarında gerçekleşen sosyo-ekonomik ve kültürel değişimler sonucu kaybetmiştir.’’[16]Bundan sonra Fransa solu vir çıkış yolu aramak durumunda kalmıştır.’’1960’lar ve 1970’ler arasında, Fransız iç siyaseti özellikle Solda bir bileşme hedefleniyordu.’’[17] 68 hareketinden önce yapılan 1967 seçimlerinde % 22.5 oy alan Fransız komünist partisi 1968 yılında yapılan seçimlerde % 20.0 oy aldı.  Yaşanan bu düşüş Fransız solunda birleşme fikrini daha da güçlendirmiştir

‘’1969‘da SFIO resmen Sosyalist Parti adını aldı. Parti 1970’lerde, 1930’ların Halk Cephesi’nde olduğu gibi sol kanatla ittifak stratejisini benimsedi ve 1972’de Fransız Komünist Partisi ve Sol Radikal Partiyle ortak bir program hazırladı. Bu ittifak sık sık dağılma tehlikesi geçirdiyse de, sol kanadın 1981 seçimlerinden zaferle çıkmasını sağladı. Mayıs 1981’de PS lideri François Mitterand’’. [18]

Fransız solunda gerçekleşen ortak programda birçok değişiklik meydana gelmiştir. Bu değişiklikleri şu şekilde açıklayabiliriz.

‘’ Fransız komünist partisi, düzenlenmiş piyasa ekonomisini kabul etti. Sovyet dış politikasının hedeflerinden uzak durdular ve [ artık ılımlı bir düşünceye sahip oldular ]… Fransa’nın Avrupa topluluğuna katılımının devam etmesini kabul etti ve Fransa’nın NATO’dan çekilmesi için ısrar etmeyeceğini belirledi… Fransız Komünist partisinin daha demokratik tarzı ve pragmatik programı Fransız Komünist partisine seçmeleri kazandırmıyordu. Tam tersine ılımlı seçmenlerin sosyalist partiye oy vermesine neden oldu[19]’

Ortak programın kabul edilmesinde, 68 hareketleri sonrasında Avrupa komünizminde yaşanan değişiklikler önemli bir etken olmuştur. Sovyetlerin Prag’a müdahale etmesinin ardından komünizm düşüncesinde farklı görüşlere neden oldu.

‘’Başta İtalya Komünist Partisiİspanyol Komünist Partisi ve Fransız Komünist Partisi olmak üzere Avrupa komünist partileri, 1970’li yıllarda yeni orta sınıfa hitap etme ve mücadeleyi işçi sınıfıyla sınırlı tutmama perspektifini geliştirdi. Avrupa komünizmi büyük oranda bolşevizmin reddi ve sosyalizmin barışçı, demokratik esaslar üzerinde kurulacağı düşüncesi üzerine kuruluydu. Bu yaklaşımla Komintern‘in temelini oluşturan proletarya diktatörlüğü tezleri reddedildi… ’’[20]

Sovyetlerin Prag müdahalesiyle Avrupa komünizm’inde yaşanan bu değişim ortak programın kabul edilmesinde önemli bir neden olmuştur.

Yapılan bu ortak program 1978 yılında yapılacak parlamento seçimlerinde Fransa solunun zaferle çıkacağı inancını daha da güçlendirdi. Program Fransa solunun 1970 – 1980 arasında başarı sağlamasına neden olmuştur. Fakat ; bu başarı Fransız sosyalist partiyi öne çıkarmıştır.

‘’Sosyalist partiyle birlikte bir ortak program hazırlayarak koalisyonla iktidara gelmek isteyen Fransız Komünist Partisi (PCF) de 1976‘da proletarya diktatörlüğüne ve Sovyet modeline bağlılıktan vazgeçtiğini duyurdu. Bununla birlikte seçimlerde bu çizginin sosyalistleri kuvvetlendirmesi sonucu 1977‘de parti Avrupa komünizminden vazgeçtiğini duyurdu ve yeniden SBKP’ye yaklaştı.’’[21]

‘’ Solun zaferiyle birlikte sosyalist partisinin güçleneceği korkusunda dolayı, 1977’nin son baharında F.K.P’nin lideri Georges Marchais partisinin ortak programın kabul etmesine karşı çıktı. Sosyalist partinin ortak programı ilkelerinden vazgeçtiğini ve burjuva yöntemlerine geri döndüğü iddialarını fazla kanıtı olmadan savundu.’’ [22] ‘’ F.K.P 1977’den beri kendi keskin görüşüne ve devrimci politikasına geri dönmesi seçmen desteğini kaybetmesine neden oldu’’ [23]

                           B_) 1980’lerden Günümüze Fransız Komünist partisi

            1980’li yıllara geldiğimizde hem Fransız sağında hem de sol kanadında çekişmeler mevcut bunmaktadır. Fransız sosyalist partisi adayı olan Françouis Mitterant, bu dönemde kendisini 1981 de yapılacak olan cumhurbaşkanlığı seçiminde kendisini solun adayı olarak nitelendirdi. ‘’Fransız komünist partisi ortak programın bir aldatmaca olduğunu ve cumhurbaşkanı adayının George marchais olduğunu söylemeye devam etti… Mitterant, oylamalanın ilk turunda %25.9’a %15.4 e karşı Marchais’in önüne geçti. 1978 parlamento seçimleriyle karşılaştırıldığında F.K.P bu seçimde bir milyon oy kaybetmiştir ’’[24] Bu sonuçlardan sonra F.K.P seçmelerinden Mitterant’ı desteklemeleri çağrısında bulundu.

1981 cumhur başkanlığı seçiminde cumhurbaşkanı olan Mitterant. Soldaki ortak programa dayanarak dört komünisti bakan olmaları için yanına çağırdı. 1984 yılına kadar F.K.P hükümette kaldı. Fakat; Mevcut hükümet içinde buluna komünistler, istenilen komünist etkiyi yaratamamışlardır.

‘’ Mitterant’ın 1984 – 1995 arası döneminde, sosyalistler devleti yönetseler bile. F.K.P hükümet dışında tutulmuştur’’[25] Bu dönemden sonra F.K.P kendini Sosyalist partiden ayırt edemiyor ve tabanına farklılığını gösterememe başladı. Bu nedenle de kendi içine kapanan F.K.P alternatif politikalar üretemeyince, sol cephede ikinci sıraya düştü.

2012 yılında yapılan son seçimlerde, F.K.P öncelikle Partie de Gauche’un Jean-mel e nchon

Adayını destekledi. Bu aday 11.10 oranında oy alarak birinci turda elendi. İkinci turda ise F.K.P Hollande’yi destekledi.

                       

                                                                  SONUÇ

Fransız Komünist partisi Fransanın köklü bir partisi olmasına rağmen,  ulusal ve uluslarası konjontürdeki değişim partiyi olumsuz etkilermiştir. İkinci dünya savaşı sonrası yükseliğe geçen parti değişimere ayak uyduramamış 70’lı yollardan sonra düşüşe geçmitir. Tabanının büyük bir bölümü sosyalist partiye kaymıştır.

Bu düşüşü en çarpıcı şekilde görmek için rakamları göstermek yeterlidir. Fransız komunist partisi bu süreç içinde 790.000 olan üye sayısı 90’lara doğru 150.000’e inmiştir. 89 yılındaki seçimlerde 23 belediye kaybeden F.K.P, 95 yılında 200 belediye kaybetiştir. Diğer yandan, 1979 yılında Avrupa parlamentosunda 19 koltuğa sahip iken 2009 yılına gelindiğinde 3 koltuğa sahiptir. Rakamlarda da görüldüğü gibi F.K.P gün geçtikçe zayıflamış ve kendi içine dönük bir parti haline gelmiştir. 2012 yılında yapılan seçimlerde F.K.P ikinci turda sosyalist parti Hollande’yi desteklemiştir. Bu da gösteriyor ki, F.K.P halen eski gücüne kavuşamamıştır. F.K.P her ne kadar düşüşte olan bir parti olsa bile, Fransanın köklü bir partisi olarak halen siyasi faliyetlerine devam etmektedir.

KAYNAKÇA

Avrupa Komünizmi. (tarih yok). Mayıs 3, 2012 tarihinde Wikipedi:http://tr.wikipedia.org/wiki/Avrupa_kom%C3%BCnizmi adresinden alındı

Aymalı, Ö. (tarih yok). Prag Baharı Sovyet tanklarıyla kışa döndürülmüştü. Mayıs 12, 2012 tarihinde Dünya Haber Bülteni:http://www.dunyabulteni.net/?aType=haber&ArticleID=171636adresinden alındı

Communist Party. (tarih yok). Nisan 25, 2012 tarihinde Spartacus Educational:http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/FRcommunist.htmadresinden alındı

Erhan, Ç. (2002). ”Avrupa’nın İntiharı” Ve ” İkinci Dünya Savaşı Sonrası Temel Sorunlar. Ankara Üniversitesi, Sİyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi , 51 (1), 259 – 273.

Eroğul, C. (2010). Çağdaş Devlet Düzenleri. Ankara: İmaj Yayınları.

Fransız Sosyalist Partisi. (tarih yok). Mayıs 10, 2012 tarihinde Wikipedi: http://tr.wikipedia.org/wiki/Sosyalist_Parti_(Fransa)adresinden alındı

French Resistance. (tarih yok). Mayıs 15, 2012 tarihinde Wikipedi:http://en.wikipedia.org/wiki/French_Resistance adresinden alındı

Oral, S. (2007). Siyasi Tarih 1918 – 1994. Ankara: İmge Kitapevi Yayınları.

Wilson, F. (tarih yok). After The Deluge: The French Communist Party After The End Of Communism. Nisan 15, 2012 tarihinde Southern Public Administrations Education Faundation:http://www.spaef.com/file.php?id=853 adresinden alındı

[1] Wilson, F. (tarih yok). After The Deluge: The French Communist Party After The End Of Communism. Nisan 15, 2012 tarihinde Southern Public Administrations Education Faundation:

[2] Age S.261

[3] Oral, S. (2007). Siyasi Tarih 1918 – 1994. Ankara: İmge Kitapevi Yayınları. S. 111

[4] Erhan, Ç. (2002). ”Avrupa’nın İntiharı” Ve ” İkinci Dünya Savaşı Sonrası Temel Sorunlar. Ankara Üniversitesi, Sİyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi , 51 (1), 259 – 273 , S. 3

[5] Frank Wilson, age ,  S 263

[6] Frank Wilson, age.. S. 364

[7] Communist Party. (tarih yok). Nisan 25, 2012 tarihinde Spartacus Educational:

[8] French Resistance. (tarih yok). Mayıs 15, 2012 tarihinde Wikipedi:

[9] Eroğul, C. (2010). Çağdaş Devlet Düzenleri. Ankara: İmaj Yayınları. s. 152

[10] Frank Wilson, a.g.e. S.266

[11] Cem Eroğlu, a.g.e S. 154

[12] Frank Wilson, a.g.e S.266

[13] A.g.e  S..267

[14] A.g.e  S..267

[15] Aymalı, Ö. (tarih yok). Prag Baharı Sovyet tanklarıyla kışa döndürülmüştü. Mayıs 12, 2012 tarihinde Dünya Haber Bülteni:

[16] Frank Wilson, a.g.e  S.271

[17] Frank Wilson, a.g.e  S. 268

[18]Fransız Sosyalist Partisi. (tarih yok). Mayıs 10, 2012 tarihinde Wikipedi:

[19] Frank Wilson, a.g.e S.269

[20] Avrupa Komünizmi. (tarih yok). Mayıs 3, 2012 tarihinde Wikipedi:

[21]. Avrupa Komünizmi., Wikipedi:

[22] Frank Wilson, a.g.e , S.269

[23] A.g.e S.271

[24] A.g.e S.273

[25] Fran wils 274

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s